Δευτέρα, 22 Δεκεμβρίου 2014

Ποιήματα του 2013, Εκδόσεις Κοινωνία των (δε)κάτων

 
      Η Κοινωνία των (δε)κάτων πιστή στην καλή ποίηση κάνει επιλεγμένες εκδόσεις ποιητικών συλλογών. Το Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2014, στις 12:30 το μεσημέρι, πραγματοποιήθηκε στο Polis Art Cafe, στη Στοά του Βιβλίου, Πεσμαζόγλου 5, η παρουσίαση της ποιητικής ανθολογίας ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ 2013 σε επιμέλεια Έλσας Κορνέτη και Κλεοπάτρας Λυμπέρη, Εκδόσεις Κοινωνία των (δε)κάτων. Το ποίημα που επέλεξαν είναι η Λερωμένη Αθωότητα από την ποιητική μου συλλογή Άπολις, Εκδόσεις Οδός Πανός.
 

Βακχικόν #28-Νυχτερινός Διαβάτης

       

papagianniskefalas.jpg 
Νυχτερινός διαβάτης, διηγήματα, Αλέξανδρος Κεφαλάς, εκδόσεις Λέμβος 2014
  

 Την νεώτερη παράδοση του κοινωνικού διηγήματος που τελευταίως γνωρίζει επιτυχία και τα καλύτερα δείγματα της οποίας μεταφράζονται και στο εξωτερικό (ας θυμηθούμε το «κάτι θα γίνει θα δεις» του Χρήστου Οικονόμου) ακολουθεί ο Αλέξανδρος Κεφαλάς. Η ευαισθησία με την οποία επιλέγονται τα θέματα, ο βαθύς ρεαλισμός, η σκοτεινή αλλά πραγματική οπτική με την οποία απεικονίζεται η σύγχρονη Ελληνική πραγματικότητα, η επίκληση προβληματικών πλευρών της ανθρώπινης συμπεριφοράς όπως ο ρατσισμός, η αχαριστία κτλ δημιουργούν ένα πλήρες αφηγηματικό πλέγμα και μια σταθερή συγγραφική θέση και συγκαταλέγονται στα θετικά του βιβλίου. Ωστόσο η πολιτική ή μάλλον ιδεολογική τοποθέτηση του συγγραφέα είναι εμφανής και παρεισδύει στον λόγο και στην αφηγηματική σύνθεση και ενοχλεί, όχι γιατί υπάρχει, αλλά γιατί είναι υπερβολικά εμφανής και πρόδηλη.
 
  Ο Αλέξανδρος Κεφαλάς σχολιάζει δια χαρακτηρισμών, όποτε όμως αφήνει τον αναγνώστη να εξάγει τα συμπεράσματά του από την ίδια την ιστορία κι όχι από διδακτικά επίθετα και παρεκβάσεις, το αποτέλεσμα είναι απολαυστικό. Ως παράδειγμα: «τα εμετικά σπαράγματα των θέσεων του περιπτερά». Ίσως θα αρκούσε «τα σπαράγματα των θέσεων του περιπτερά» και ο χαρακτηρισμός «εμετικά» να αφεθεί στον αναγνώστη. Η οπτική που επιλέγει, εκείνη του παντογνώστη αφηγητή, δεν ωφελεί κατά τη γνώμη μου το βιβλίο, καθώς οι μοίρες και οι χαρακτήρες των ανθρώπων δεν εξυφαίνονται αλλά παρουσιάζονται, τα γεγονότα δεν υπονοούνται αλλά ιστορούνται και, μοιραία, οι αφηγηματικές θέσεις δεν εξάγονται, αλλά επιβάλλονται. Όμως ο Αλέξανδρος Κεφαλάς με το πληθωρικό ταπεραμέντο που αναδεικνύει δίνει υποσχέσεις για μια πολύ καλύτερη συνέχεια.
Γιάννης Παπαγιάννης

Ο Γιάννης Παπαγιάννης γεννήθηκε στην Αθήνα αλλά κατάγεται από την Ικαρία. Σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κι έκανε master στην Πληροφορική. Εργάστηκε σε εταιρείες και σε σχολές πληροφορικής. Διορίστηκε στη Μέση Εκπαίδευση ως Καθηγητής Πληροφορικής. Το 1987 δημοσίευσε το πρώτο μυθιστόρημά του με τίτλο "Πέντε ώρες". Το 1993 εκδόθηκε το δεύτερο μυθιστόρημά του με τίτλο "η Πικρή Γεύση", και το 1998 το τρίτο μυθιστόρημά του με τίτλο "Ο ύπνος περιβάλλει". Διηγήματά του δημοσιεύτηκαν σε λογοτεχνικά περιοδικά. Το 2003 προβλήθηκε η ταινία μικρού μήκους "ο Τοίχος", βασισμένη σε διήγημά του. Το 2005 το σενάριό του με τίτλο "Σάπια Μήλα" προκρίθηκε στην πρώτη φάση του προγράμματος "μικροφίλμ" της ΕΡΤ. "Η ασθένεια της πεταλούδας" είναι το τέταρτο μυθιστόρημά του.

Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου 2014

Στα χνάρια που άφησε ένας "νυχτερινός διαβάτης" του Νικόλα Μαθιουδάκη


 
10: Δέκα ιστορίες· δέκα αφηγήσεις με σκηνικό ένα απροσδιόριστο σύγχρονα αστικό τοπίο. Ένα τοπίο άλλοτε διαφανές και άλλοτε ασαφές, άλλοτε ρεαλιστικό και άλλοτε φαντασιακό, άλλοτε ανθρώπινο και άλλοτε «απ-άνθρωπο».
Οι δέκα αστικές αφηγήσεις του συγγραφέα παρουσιάζονται σαν «μια ισχνή σκιά του εαυτού του» ή και των ιδιοσυγκρασιακών πτυχών του χαρακτήρα του ή «ως μέρος της περίεργης συλλογής του μυαλού», χωρίς όμως να φανερώνουν έντονα αυτο-βιο-γραφικά στοιχεία, εκτός μερικές περιπτώσεις στιγμών και γεγονότων.
Η θεματολογία του Κεφαλά παρουσιάζει μια έντονη ποικιλία που πηγάζει περισσότερο από την πραγματικότητα και λιγότερο από τη φαντασία. Οι περισσότερες ιστορίες ξετυλίγονται σε ένα μοντέρνο αθηναϊκό σκηνικό –αν εξαιρέσουμε τρεις· ιστορίες νέων ή και μεγαλύτερων σε ηλικία που προκαλούν τη διάθεση για άμεση ανάγνωση και ταυτοποίηση των σκέψεων και των συναισθημάτων του αναγνώστη με τους ήρωες του βιβλίου.
Ήρωες των ιστοριών είναι τύποι ανθρώπων της διπλανής πόρτας ή της ίδιας γειτονιάς. Οι περισσότεροι από αυτούς αποτελούν αντανακλάσεις των ίδιων μας των εαυτών ή ακόμα και αν δεν υπάρχει απόλυτη ταύτιση σίγουρα υπάρχει αναγνώριση ομοιοτήτων στις καταστάσεις της καθημερινότητας. Η Βιργινία, ο Περίανδρος, η Βέττα, ο Ορέστης, ο Μάνος, η Φρόσω, ο Παύλος και ο Στράτος, η Διονυσία και η Αγγελική, ο Άρης και η Λυδία, ο Τάκης, η Ευτυχία και η Κική, ο Ορφέας και τόσες άλλες γνωστές-άγνωστες φιγούρες μιας πόλης. Η απόλυτη περιγραφή των προσώπων που έχουν όλοι ένα καλοδουλεμένο υπόβαθρο δημιουργούν χαρακτήρες ενός ανομολόγητου θεάτρου Σκιών.
Ο συγγραφέας μεταχειρίζεται τους ήρωες του μέσα στο θέμα της αφήγησης με ύφος απλό και σημασιολογικά ενεργό, αποκαλύπτοντας μια γλώσσα που ρέει σαν ορμητικό ποτάμι σκέψεων, μια γλώσσα που αποτυπώνει σαν ιδιότυπο ψυχογράφημα συναισθημάτων τις στιγμές και τις καταστάσεις μιας ρεαλιστικής πραγματικότητας. Η μνήμη –καθώς και η ανάμνηση– παρουσιάζεται σαν ένα είδος φωτογραφικής εικόνας που απλά περιγράφει ανθρώπινα συμβάντα που είναι το δίχως άλλο από τη ζωή βγαλμένα. Η γλώσσα λιτή και νεανική με θραύσματα καθαρευουσιάνικης διάθεσης που διανθίζεται με ιδιολεκτικές λεξιλογικές εξάρσεις. Σποραδικά ο λόγος από τη μία πλευρά πυροδοτείται με μετρημένες βωμολοχίες μιας ζυγισμένης αθυροστομίας, ενώ από την άλλη εμπλουτίζεται με ξενικές φράσεις και εκφράσεις είτε εξελληνισμένες είτε στην πρότυπη γραφή τους. Λόγος ακαριαίος και όχι ακραίος, καίριος και άμεσος δημιουργεί μια πολυεπίπεδη βάση ρεαλιστικής πραγματικότητας ανάμεσα στην κοινωνία και την ηθογραφία, με προσεχτικές ακροβασίες λυρισμού και ρομαντισμού του λόγου.
Οι δέκα αστικές αφηγήσεις του Κεφαλά μοιάζουν με στιγμές μιας ανθρώπινης ζωής, με σκέψεις του καθενός προς τον Άλλο καθένα: οι ιστορίες είναι εικόνες από ένα πολυδιάστατο μωσαϊκό ενός ταξιδεμένου νου που συναρμονίζονται και συνακολουθούν τη σύνθεση μιας αλλόκοτης αστικής πράξης:
Πρώτη εικόνα: «Η μαρμαρένια κόρη»
Η ηρωίδα προσωπογραφείται με τα πρότυπα της κλασικής ελληνίδας μάνας που φαντασιακά συνταυτίζει τον άδικο χαμό της κόρης της με ένα εθνικό χαμό και φυσικά άδικο: την αρπαγή των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Η Βιργινία ως άλλη Ελλάδα αναζητά απεγνωσμένα την «Κόρη» που άθελά της χάθηκε… Το δίχως άλλο απλά να την κοιτάξει στα μάτια έστω για τελευταία φορά, μια στιγμή που φανερωνόταν ως υπέρτατα ιερή και μυσταγωγική:
«Και ξαφνικά, μέσα σε εκείνο τον κυκεώνα από αρχαία ελληνικά λάφυρα, την είδε να στέκει αγέρωχη. Το φόρεμά της γεμάτο πτυχές άφηνε να διαγραφεί το μεστό νεανικό κορμί της. Τα σφριγηλά της στήθη διαγράφονταν κάτω από το ένδυμα ευδιάκριτα, ενώ το αριστερό της πόδι το είχε προτάξει με απαράμιλλη χάρη μπροστά. Τα χέρια έλειπαν, όπως και μέρος της μύτης, αλλά η απουσία αυτή δεν αποδυνάμωνε την ομορφιά του συνόλου. Η Βιργινία διέκρινε το ίδιο περήφανο βλέμμα, το ίδιο φαρδύ μέτωπο, τα ίδια κυματιστά μαλλιά κι εκείνο το αυστηρό στόμα. Αναγνώρισε αμέσως τη χαμένη μαρμαρένια της κόρη. Την πλησίασε με δάκρυα στα μάτια…»
Το τέλος σύντομο και τραγωδιακά αναμενόμενο δίχως όμως να αποδυναμώνει διόλου το συναίσθημα ενός αφηγηματικού κινηματογραφικού φινάλε.
Δεύτερη εικόνα: «Ατυχής σύμπτωση»
Η ατυχής σύμπτωση που περιγράφεται στο διήγημα είναι δύο διαστάσεων και δύο σημασιών. Η μία «ατυχής σύμπτωση» είναι ταύτιση στο πρόσωπο του ήρωα δύο επιλογών αντιδιαμετρικά αντίθετων -ή μήπως όχι: η κοινωνική επιλογή της φασιστικής πολιτικογράφησης και η ατομική επιλογή του ομοφυλοφιλικού έρωτα. Η άλλη «ατυχής σύμπτωση» είναι η συνάντηση του Περίανδρου με ένα ατυχές λάθος του παρελθόντος, μιας «θύμησης από τα παλιά», που επιβεβαίωνε την άφατη επιθυμία του: τη σύγκρουση του εσωτερικού με του εξωτερικού κόσμου.
Τρίτη εικόνα: «Ταξίδι στον αέρα»
Η κατ’ επιλογή φυγή της ηρωίδας προς το εξωτερικό με μοναδικό επιχείρημα της ορθής απόφασης «να μείνει με την οικογένεια» των παιδιών της προκειμένου να της παρέχουν «κάθε δυνατή φροντίδα». Η Βέττα, αναλογιζόμενη την έννοια της ευτυχίας και της οικογένειας, αποφάσισε να μετοικήσει προσφέροντας το ταξίδι τούτο ως «ύστατη θυσία στον οικογενειακό βωμό»
«Από το πρωί αισθανόταν μια ατονία… Οι σκέψεις βάρυναν το μυαλό της… Η καρδιά της Βέττας σφίχτηκε… Μόλις είχε συνειδητοποιήσει πως ίσως να μην έβλεπε ποτέ πια την Ελλάδα… Έκλεισε τα μάτια της. Σε λίγο όλα θα τέλειωναν. Το ταξίδι στον αέρα, ένα ταξίδι που την έφερνε σε έναν άλλο κόσμο, σε μια άλλη ζωή, θα τελείωνε… Έσφιγγε γερά τα μάτια της, σαν να μην ήθελε να τελειώσει ποτέ αυτό το ταξίδι. μακάρι αυτή η στιγμή να διαρκούσε για πάντα. Εκεί, ψηλά στον αέρα, μεταξύ γης αι ουρανού, ίσως κρυβόταν η αλήθεια…»
Το φινάλε της ιστορίας αγγίζει τα όρια του μελοδραματικού αλλά ποιος είπε ότι το μελόδραμα δεν αποτελεί ένα σημαντικό αποτύπωμα της ανθρώπινης έκφρασης. Μια απρόσμενη συγκινησιακή θλίψη καταλήγει με το τέλος του ταξιδιού στον αέρα.
Τέταρτη εικόνα: «Περί τέχνης»
Μπροστά στη βιτρίνα μιας γνωστής αθηναϊκής γκαλερί, ο ήρωας της ιστορίας, ένας «πωλητής πολυτελείας» περιγράφει τις στιγμές της νεοπλουτίστικης αστικής τρέλας περί τέχνης. Η φράση «Μα θα ήθελα τη βοήθειά σας… Ξέρετε, δεν γνωρίζω πολλά από ζωγραφιές…» αποκαλύπτει ένα σύμπτωμα διόλου ξένο ή παράξενο της σύγχρονης κοινωνίας αφού ο πλούτος και η δύναμη πρέπει να ακολουθούνται και από κάποια μορφή αισθητικής και πολιτισμού. Δυστυχώς οι έννοιες αυτές σπάνια ταυτίζονται.
Πέμπτη εικόνα: «Ο καφενές»
Σε ένα παραδοσιακό χωριάτικο καφενέ ξετυλίγεται η σχέση πατέρα-γιου: ο πατέρας παραδοσιακός με επιθυμία υπεροχής έναντι της ζωής του γιου του, ο γιος προοδευτικός δίχως να καθηλώνεται στις απαρχαιωμένες επιταγές της κοινωνικής εικόνας· η σύγκρουση κατά μέτωπο αποκαλύπτει τις ψυχογραφικές πτυχές των ηρώων και ιδιαίτερα του γιου: «Ο νους του αιωρούταν μεταξύ βεβαιότητας και αμφιβολίας. Για το μόνο που δεν αμφέβαλλε ήταν πως μετά τον θάνατο της μητέρας του είχαν αποξενωθεί. Χρόνο με τον χρόνο απομακρύνονταν. Είχαν καταντήσει εξ αίματος ξένοι…»
Έκτη εικόνα: «Η επέτειος»
Στο εσωτερικό ενός μοντέρνου αθηναϊκού σπιτιού ξετυλίγεται –αυτή τη φορά σε αντιπαραβολή με την προηγούμενη αφήγηση– η σχέση μητέρας-γιου, και κατ’ αναλογία πεθεράς-νύφης: η ιστορία αποτελεί μια καλοστημένη φάρσα ή ακόμα ένα φτιασιδωμένο ψέμα στο οποίο ο γιος με τη «λευκή» γυναίκα του επιβάλλουν στη μητέρα του και πεθερά της. Σε τρεις διακεκομμένες στιγμές ο συγγραφέας παρουσιάζει τέσσερις ομοφυλόφιλους νέους –δύο άντρες και δύο γυναίκες– να υποδύονται οι μεν το ευτυχισμένο ζευγάρι και οι τους αγαπημένους κουμπάρους· μια ακριβή θεατρινίστικη παράσταση με ένα μόνο θεατή.
Έβδομη εικόνα: «Γερμανικό νούμερο»
Μια στρατιωτικού θέματος αφήγηση περιγράφεται –ως ένατη εικόνα του βιβλίου του Κεφαλά– όπου ήρωας είναι ένας νέος στρατεύσιμος. Ο έρωτας και η φιλία σε αντιπαράθεση με την πειθαρχία και τη σοβαροφάνεια που διακατέχει την έννοια της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας. «Εκεί που σταματά η λογική ξεκινά ο στρατός», μια φράση πλέον παραδοσιακή για να περιγράψει αλλόκοτες καταστάσεις. Στο παραλήρημα των σκέψεων του στρατιώτη Άρη αποτυπώνεται μια φαντασιακή ιστορία με ονειρικές ενδείξεις ανάμεσα στην πραγματικότητα ή στη φαινομενική πραγματικότητα που ο νους πλάθει και μεταπλάθει γεγονότα και καταστάσεις. Ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο υπάρχει και η αυτοχειρία, η οποία στην περίπτωση του ήρωα μας δεν απέβη μοιραία διακοπή της εφήμερης ζωής του, αλλά σεναριακή ανατροπή της σκέψης του: η συνάντηση ενός ζωντανού και ενός νεκρού, καθώς και η συζήτησή τους αποτελεί ένα σημαντικό σημείο προς διερεύνηση, αφού δίνει μια υπερτατική ψυχογραφικά δυναμική στην αφήγηση.
Όγδοη εικόνα: «Ο συλλέκτης»
Μια κωμική ιστορία με ήρωα ένα πλούσιο μεγαλοαστό –προσωποποίηση του εύκολου πλουτισμού– μέλος της «νεόκοπης μεγαλοαστικής τάξης χωρίς παιδεία, διατεθειμένη όμως να ξοδέψει υπέρογκα ποσά για να στολίσει με έργα τέχνης τις άνετες μοντέρνες κατοικίες της στα βόρεια και νότια προάστια των Αθηνών». Η εύπεπτη τέχνη –ακριβή και απροβλημάτιστη– αποτελεί «το σύμβολο της ισχύος του», καθώς «το χρήμα ήταν απόλυτη δύναμή» του, δίνοντας του τον τίτλο του συλλέκτη και του Μαικήνα των Καλών Τεχνών.
Ένατη εικόνα: «Σαν αδελφές»
Μια ηλικιωμένη δασκάλα είναι η ηρωίδα του διηγήματος που περιγράφει δραματικά τη στάση του ανθρώπου προς τον άνθρωπο διά μέσου της έννοιας της φιλίας. Δύο φίλες σαν αδελφές μοιράστηκαν τα καλά και τα κακά, τις χαρές και τις λύπες, αλλά ο χρόνος ξεθώριασε την ωφελιμιστική ανάγκη της μίας προς την άλλη, αναδεικνύοντας την αγαθή σκέψη της Ευτυχίας –της ηρωίδας μας– για ανάγκη επικοινωνίας· η εναρκτήρια σκηνή τοποθετεί το σημαντικό ζήτημα υπό διαπραγμάτευση:
«Ο δροσερός αέρας τής χάιδευε ευεργετικά τα μάγουλα. Το είχε τόσο ανάγκη. Μηχανικά σχεδόν, χωρίς να σκέφτεται, τα βήματά της την οδήγησαν στο μικρό παρκάκι της γειτονιάς. κάθισε αποκαμωμένη σ’ ένα παγκάκι. Για ώρα πολλή παρατηρούσε τις φθαρμένες άδειες κούνιες και ο νους της πήγαινε στα παλιά… Πώς περνάνε τα χρόνια… Πώς αλλάζουν οι άνθρωποι…»
Δέκατη εικόνα: «Νυχτερινός διαβάτης»
Ο νυχτερινός διαβάτης –που δίνει το όνομά του στο σύνολο των αφηγήσεων– αποτελεί ένα συνονθύλευμα σκέψεων και γνώσεων, ένα κράμα αναμνήσεων και ιστοριών, ένα κολάζ ανθρώπων και καταστάσεων που ο καθένας μας κουβαλά ως άφατο μυστήριο ή κρυφό θησαυρό στο νου και γιατί όχι και στην καρδιά. Ο ήρωας βουτηγμένος σε έναν ιστορικό χείμαρρο, εμπλέκει το παρόν με το παρελθόν σε κάθε εικόνα και σε κάθε ήχο ή κίνηση που συναντά.
«Άνθρωπος δίχως μνήμη, τόπος στερημένος ιστορίας, δεν είναι πουθενά, δεν αναζητεί τίποτε, αρκείται στο εφήμερο, αγνοεί ή απαξιώνει το αιώνιο…»
Στην τελευταία ιστορία ο συγγραφέας δημιουργεί ένα μουσικό αφήγημα που ενυπάρχει στον λόγο ως ένα ιδιότυπο εκφραστικά μουσικό χαλί. Ο Ορφέας περιγράφεται να περιδιαβαίνει τη νύχτα σε μια απρόσμενη δίνη πραγμάτων και αναμνήσεων της ζωής εαυτού και άλλων:
«Ένα τράνταγμα του λεωφορείου τον επανέφερε στο παρόν. Κοίταξε έξω από το βρόμικο παράθυρο. Σηκώθηκε βιαστικά και πάτησε το κόκκινο κουμπί της στάσης… Κατέβηκε, έβγαλε τα ακουστικά από τα αυτιά του… Ήθελε να αφουγκραστεί τους ήχους της πόλης, της δικής του πόλης, κι ας αισθανόταν άπολις μήνες τώρα…»
Κάπως έτσι ο ήρωας διά της γραφίδας ρεαλισμού και υπερρεαλισμού του συγγραφέα αφουγκράζεται την ανάσα της πόλης και των ανθρώπων της προκειμένου να προχωρά ως νυχτερινός αμίλητος διαβάτης…
 
 
* Ο Νίκος Μαθιουδάκης είναι διδάκτορας Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας & Λογοτεχνικής Υφολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και εργάζεται ως Επιστημονικός Σύμβουλος των Εκδόσεων Καζαντζάκη.

ΠΗΓΕΣ:
http://fractalart.gr/nichterinos-diavatis/
http://christianity-together.edu.gr/portal/2014/10/31/%cf%83%cf%84%ce%b1-%cf%87%ce%bd%ce%ac%cf%81%ce%b9%ce%b1-%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%ac%cf%86%ce%b7%cf%83%ce%b5-%ce%ad%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%bd%cf%85%cf%87%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%bd%cf%8c%cf%82/

Παρασκευή, 17 Οκτωβρίου 2014

Εκδόσεις Λέμβος-Συμπαρουσίαση


 
Πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 19 Νοεμβρίου το απόγευμα η συμπαρουσίαση των βιβλίων των εκδόσεων Λέμβος, «Το μυστήριο του Παγασητικού» ένα αστυνομικό μυθιστόρημα του Άγγελου Αλαμανιώτη και «Νυχτερινός Διαβάτης, Δέκα αστικές αφηγήσεις» μία συλλογή διηγημάτων του Αλέξανδρου Κεφαλά, στον φιλόξενο και ζεστό χώρο του Thinking Cup (Πατησίων 99). Οι εκδόσεις Λέμβος στηρίζουν κάθε προσπάθεια πολιτιστικής αναγέννησης του πολύπαθου κέντρου των Αθηνών.
 
Πρώτα μίλησε ο εκδότης Δημήτρης Τσουκάτος, ο οποίος αφού ευχαρίστησε τους δύο νέους λογοτέχνες για την εμπιστοσύνη που του έδειξαν, αναφέρθηκε στον χώρο του βιβλίου και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει στους χαλεπούς καιρούς της οικονομικής ύφεσης που διανύουμε.
Οι συγγραφείς αναφέρθηκαν στα έργα τους και απευθύνθηκαν με ενδιαφέρουσες ερωτήσεις σχετικά με την συγγραφή των βιβλίων τους και τη λογοτεχνία ο ένας στον άλλον.
Με το πέρας της εκδήλωσης, η γνωστή ηθοποιός Έφη Παπαθεοδώρου μας επιφύλασε μία έκπληξη, όταν παίρνοντας τον λόγο, συνεχάρει τους συγγραφείς και παρότρυνε και άλλους νέους να ακολουθήσουν το παραδειγμά τους. Η δημιουργία των νέων ανθρώπων ίσως τελικά είναι το αντίδοτο στην οικονομική κρίση.

 
 
 
 

Βιβλιοθήκες στα FM

H εβδομαδιαία ραδιοφωνική εκπομπή της Ένωσης Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων & Επιστημόνων Πληροφόρησης (ΕΕΒΕΠ) και της Βιβλιοθήκης του Δήμου Ηρακλείου Αττικής την Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2014/11:00-12:00 το πρωί, θα έχει μια συζήτηση εφ' όλης της ύλης με τον λογοτέχνη Αλέξανδρος Κεφαλά από τη φιλόξενη συχνότητα του Επικοινωνία 94 FM Δημοτικό Ραδιόφωνο Ηρακλείου Αττικής.
Επιμέλεια – Παρουσίαση: Δημήτρης Πολίτης
Καλή ακρόαση!
 
Την εκπομπή μπορείτε να την ακούτε:
Από τη ραδιοφωνική συχνότητα 94 FM & από την ιστοσελίδα του
Επικοινωνία 94 FM
http://www.94fm.gr/ μέσω διαδικτύου
σε ζωντανή μετάδοση.
Επισκεφθείτε το κανάλι της εκπομπής στο
Youtube EEBEP

Συνάντηση-συζήτηση με τη Λέσχη Ανάγνωσης της Κ.Δ.Β. Αθηνών

 
Την Τετάρτη 8 Οκτωβρίου του 2014 πραγματοποιήθηκε στο φιλόξενο αναγνωστήριο της Κεντρικής Δημοτικής Βιβλιοθήκης του Δήμου Αθηναίων μια ενδιαφέρουσα και ζωντανή συζήτηση με τον συντονιστή της Λέσχης Ανάγνωσης κ. Σάββα Παττακό και τα μέλη της λέσχης. Για το έργο μου μίλησαν ο βιβλιοκριτικός Πάνος Τουρλής και ο Δρ. Νικόλαος Μαθιουδάκης. Σας ευχαριστώ όλους για την υπέροχη βραδιά!
 

 
 
 

Την εκδήλωση μπορείτε να την παρακολουθήσετε στον κάτωθι σύνδεσμο :
https://www.youtube.com/watch?v=hDQJj4qksFU&list=PLyO2BJNpLe7v5bYfEaN6ePVEeKNd5eS8T

Τετάρτη, 3 Σεπτεμβρίου 2014

Ο Αλέξανδρος Κεφαλάς στο This is Just Life

 
Με αφορμή την κυκλοφορία του τελευταίου του βιβλίου ο συγγραφέας Αλέξανδρος Κεφαλάς μας παραχώρησε μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης...
 
Αλέξανδρε, πώς αποφάσισες να γίνεις συγγραφέας;

Άκη, καταρχάς θα ήθελα να σε ευχαριστήσω για τη διαδικτυακή σου φιλοξενία. Από παιδί διάβαζα πολύ λογοτεχνία, τόσο νεοελληνική όσο και ευρωπαϊκή, κυρίως κλασική. Μέχρι τα είκοσι εννέα μου που αποπειράθηκα να γράψω το πρώτο μου μυθιστόρημα (Η Αγγλίδα Κυρία, εκδόσεις Διόπτρα 2007) ήμουν απλά ένας δεινός αναγνώστης. Δεν είχα λάβει ποτέ μέρος σε κάποιο λογοτεχνικό διαγωνισμό, δεν είχα παρακολουθήσει σεμινάρια δημιουργικής γραφής, δεν ανήκα σε ερασιτεχνικές ή πιο «επίσημες» λογοτεχνικές λέσχες και περιοδικά, δεν μπλόγκαρα και γενικά δεν είχε ποτέ περάσει από το μυαλό μου πως θα γινόμουν κάποια μέρα λογοτέχνης... Τη συγγραφή την έβλεπα τελείως ακαδημαϊκά. Το τελευταίο έτος στο κολλέγιο, κι ενώ είχα να παραδώσω ένα βουνό από πτυχιακές εργασίες, ως αντίδραση περισσότερο, ως απελευθερωτική κίνηση αν θες, άρχισα τη συγγραφή.

Από τα στοιχεία του ΕΚΕΒΙ (Εθνικό Κέντρο Βιβλίου) διαπιστώνω πως έχεις εκδώσει αρκετά και ποικίλα βιβλία παρά το νεαρό της ηλικίας σου.

(Γέλια) Δεν είμαι και τόσο μικρός, έκλεισα τα τριάντα εφτά... Είναι πάντως αλήθεια πως την πρώτη μου έκδοση ακολούθησαν αρκετές και υπήρξα από τους τυχερούς, αφού είδα τα έργα μου να εκδίδονται. Τι να πω, ο δημιουργικός μου οίστρος φταίει που δε με αφήνει σε ησυχία...

Μέχρι σήμερα έχω γράψει ένα ακόμα μυθιστόρημα εποχής (Ιερό Πάθος, εκδόσεις Άπαρσις 2013) ‒ήταν από τις πρώτες μου συγγραφικές προσπάθειες και επηρεασμένο από την κλασική ευρωπαϊκή λογοτεχνία, ένα είδος σπουδής για μένα‒, ένα σύγχρονο (Επικίνδυνες Συνδέσεις, εκδόσεις Άπαρσις 2010), ένα ιστορικό για τη μικρασιατική καταστροφή (Γλυκό Κυδώνι, εκδόσεις Τσουκάτου 2013), μία ποιητική συλλογή (Άπολις, εκδόσεις Οδός Πανός 2013) και τελευταία μια συλλογή σύγχρονων διηγημάτων (Νυχτερινός Διαβάτης-Δέκα Αστικές Αφηγήσεις, εκδόσεις Λέμβος 2014).

Ποιο είναι, αλήθεια, το αγαπημένο σου λογοτεχνικό είδος;

Όλα μου τα έργα εκφράζουν ένα κομμάτι και μια φάση της ζωής μου και τα αγαπώ εξίσου, δεν μπορώ να ξεχωρίσω ή να «αποκληρώσω» κάποιο (Γέλια). Η συγγραφή αποτελείται από διάφορα είδη, κι αν δε δοκιμάσεις τις δυνάμεις σου δεν μπορείς να ξέρεις ποιο απ’ όλα πραγματικά σε εκφράζει. Επίσης, το θεωρώ μονότονο να περιορίζεσαι σ’ ένα μονάχα. Είναι κάτι αντίστοιχο με τη μουσική, την οποία λατρεύω. Δεν μπορείς πάντα να παίζεις στον ίδιο τόνο...

Θεωρείς ποιο δύσκολη την ποίηση από την πεζογραφία;

Τίποτα δεν είναι εύκολο αν λείπει η έμπνευση, η κλίση, η δεξιοτεχνία, εν γένει αυτό που κάποιοι αόριστα ονομάζουν ταλέντο. Δυσκολίες, εφόσον αντιμετωπίζεις σοβαρά το έργο σου, φυσικά και θα αντιμετωπίζεις κατά τη διάρκεια της δημιουργίας. Προσωπικά θεωρώ πιο δύσκολο το πεζογράφημα και δη το μυθιστόρημα. Εκτός από το γεγονός ότι απαιτείται χρόνος προκειμένου να ολοκληρωθεί, ο δημιουργός εκτίθεται περισσότερο στο αναγνωστικό κοινό, λέξη με τη λέξη, σελίδα με τη σελίδα, κεφάλαιο με το κεφάλαιο. Το στήσιμο της πλοκής, οι χαρακτήρες και η δομή, αν θες να γράφεις χωρίς να κοροϊδεύεις τον αναγνώστη, θέλουν αριστοτεχνική αντιμετώπιση και εμμονή στην λεπτομέρεια. Το διήγημα, λόγω έκτασης και πυκνότητας, βγαίνει συνήθως πιο εύκολα.

Η ποίηση, από την άλλη, είναι για μένα καθαρή απόλαυση. Μπορείς μέσα σε λίγους στίχους με τη σωστή επιλογή λέξεων να κρύψεις μια ιστορία, μια εικόνα, ένα συμβολισμό... Η πρώτη μου ποιητική συλλογή προέκυψε από σκόρπιες σκέψεις και εικόνες που είχα στο σημειωματάριό μου και δεν μπορούσαν να βρουν θέση στα πεζά μου κείμενα. Στην ποίηση είμαι μάλλον της παλιάς σχολής. Δεν μπορώ τις όμορφες, δυνατές πολλές φορές μα ασυνάρτητες εκφράσεις χωρίς συνοχή (που τόσο συχνά διαβάζω πια). Θέλω να μένει με ένα συναίσθημα, με μια εικόνα στο τέλος ο αναγνώστης, κι όχι με το τετριμμένο ερώτημα τι εννοεί ο ποιητής;...

Μιας και έχεις γράψει ιστορικό μυθιστόρημα, πες μας ποιες είναι οι ιδιαιτερότητές του σε σύγκριση με το σύγχρονο;

Το ιστορικό μυθιστόρημα δεν είναι εύκολο συγγραφικό είδος. Χρειάζεται εκτεταμένη μελέτη των ιστορικών γεγονότων, που αν και αποτελούν τον καμβά, το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται η ιστορία σου, εντούτοις πρέπει να είναι ακριβή. Επίσης, χρειάζεται βαθιά γνώση των κοινωνικών εθίμων και της εποχής που περιγράφεις, προκειμένου να δώσεις πιστά την ατμόσφαιρα και να ταξιδέψεις τον αναγνώστη. Το δυσκολότερο όλων, όμως, είναι να καταφέρεις να μπεις μέσα στην ψυχοσύνθεση χαρακτήρων αλλοτινών εποχών και να αποδώσεις τα συναισθήματα και τις μύχιες σκέψεις τους για γεγονότα που συνέβησαν δεκαετίες ή αιώνες πριν. Πολλοί δεν το αντιλαμβάνονται και το αποτέλεσμα είναι γελοίες ιστορικές ανακρίβειες στις περιγραφές και μια σύγχρονη οπτική στον τρόπο αφήγησης. Για το σύγχρονο απλά πρέπει να έχεις ανοιχτά τα αυτιά και τα μάτια σου και να αφουγκράζεσαι τους παλμούς του σήμερα.

Θα ήθελες να μοιραστείς μαζί μας τον τρόπο με τον οποίο συλλαμβάνεις και γράφεις τα βιβλία σου;

Γιατί όχι; Δεν είναι δα και κανένα κρατικό μυστικό. Άλλωστε, δεν υπάρχει κάποια «συνταγή». Είναι καθαρά υποκειμενικός και προσωπικός ο τρόπος συγγραφής του καθενός. Δεν υπάρχει σωστός ή λανθασμένος. Άλλοι γράφουν συστηματικά, άλλοι όταν έχουν διάθεση, άλλοι ανά μεγάλα χρονικά διαστήματα κ.ο.κ. Η έμπνευση έρχεται συνήθως σε ανύποπτο χρόνο, γι’ αυτό, όσο κλισέ κι αν είναι, κυκλοφορώ παντού και πάντα με το σημειωματάριό μου. Συνήθως την ιστορία, τους χαρακτήρες, ακόμα και το τέλος, τα συλλαμβάνω στιγμιαία. Ξέρω εξαρχής δηλαδή πώς θα τελειώσει η ιστορία μου. Ποτέ δεν ταυτίστηκα με τους ομοτέχνους που λυρικά λένε το βιβλίο με πάει, οι ήρωες μου λένε πώς θα συνεχίσω και άλλα σχετικά... Μου θυμίζει λίγο αυτόματη γραφή (Γέλια). Φυσικά τις λεπτομέρειες τις επεξεργάζεσαι όσο δουλεύεις το έργο σου, είναι μια μάχη με απώλειες αλλά και κατακτήσεις.

Όταν ξεκινάω ένα καινούργιο βιβλίο, συνήθως πέφτω με τα μούτρα στην αρχή, μέχρι να του δώσω το κατάλληλο ύφος. Έπειτα, για κάποιο διάστημα μπορεί να το ξεχάσω και κυριολεκτικά να μην γράψω για μήνες ούτε μια πρόταση, αποστασιοποιούμαι χωρίς να σημαίνει πως απουσιάζει από τη σκέψη μου. Στο τέλος γράφω μανιωδώς μέχρι να το ολοκληρώσω. Κάποιο χτένισμα γίνεται πάντα με πιο ψύχραιμη ματιά, πριν αποσταλεί στον εκδότη. Σε κάθε περίπτωση το έργο σε αφήνει μονάχα όταν το δεις τυπωμένο κι έτοιμο να κάνει την πορεία του. Μετά από έξι εκδόσεις έχω καταλήξει πως αυτή είναι μάλλον η «τεχνική» μου...

Είναι δύσκολο να είσαι συγγραφέας και μάλιστα νέος στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης;

Όπως έχω αναφέρει εκτενώς σε ένα άρθρο μου, η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει βαθιά τον ήδη πολύπαθο χώρο των ελληνικών γραμμάτων, αλλά στις μέρες μας, μαζί με την αποδόμηση ενός ολόκληρου σαθρού κράτους, έχουμε θυσιάσει στο βωμό της ύφεσης μια ολόκληρη γενιά νέων λογοτεχνών που μάταια αναζητά να επικοινωνήσει με το αναγνωστικό της κοινό. Την τελευταία δεκαετία, άξιοι πρωτοεμφανιζόμενοι και μη λογοτέχνες, πολύ πριν σκάσει η μεταπολιτευτική φούσκα, αντιμετωπίζονταν με αδιαφορία και ενίοτε με αγένεια από το σύνολο του λεγόμενου εκδοτικού συστήματος (εκδότες, βιβλιοκριτικούς, περιοδικό τύπο, έντυπα ευρείας κυκλοφορίας, αλυσίδες βιβλιοπωλείων κ.λπ.) Και στο χώρο των εκδόσεων υπάρχουν «παρεάκια» και απροσπέλαστες κάστες, γιατί να το αρνηθούμε; Η ποιοτική και πρωτοπόρα λογοτεχνία και οι δημιουργοί της, που δεν είχαν την τύχη να μεγαλουργήσουν σε εποχές παχιών αγελάδων, αγνοούνται και περιθωριοποιούνται χάριν της εύπεπτης λογοτεχνίας παραλίας, της επανέκδοσης έργων παλαιότερων καθιερωμένων συγγραφέων και των μεταφράσεων ξένης και ευπώλητης λογοτεχνίας. Οι περισσότεροι εκδοτικοί οίκοι επενδύουν σε ό,τι αποφέρει σίγουρα κέρδη, λίγοι πλέον δίνουν βήμα σε νέους δημιουργούς. Στην Ελλάδα καμιά δεκαριά γνωστοί λογοτέχνες ζουν αποκλειστικά από την πένα τους, οι υπόλοιποι το κάνουν ως πάρεργο καθαρά και μόνο επειδή το αγαπούν. Είναι οι ερασιτέχνες της συγγραφής με την παραδοσιακή και αληθινή έννοια, και αυτό ίσως έχει και μεγαλύτερη αξία.

Θέλεις να μας μιλήσεις λίγο για την τελευταία σου δουλειά;

Είμαι, όπως θα έχεις καταλάβει, οπαδός του κοινωνικού ρεαλισμού. Είτε αναφέρομαι στο παρελθόν είτε στο σήμερα, μου αρέσει να περιγράφω ρεαλιστικές και εν δυνάμει υπαρκτές καταστάσεις. Ο Νυχτερινός Διαβάτης αποτελείται από δέκα αφηγήσεις. Και οι δέκα ιστορίες της συλλογής έχουν ως φόντο το σύγχρονο αστικό τοπίο. Οι ήρωές μου είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας, διαφόρων κοινωνικών στρωμάτων, που ζουν και πορεύονται μέσα σε απρόσωπες μεγαλουπόλεις προσπαθώντας να επιβιώσουν και να σταθούν στα πόδια τους σε πείσμα του σαρωτικού και πολλές φορές αδυσώπητου παρόντος.

Γράφεις κάτι αυτήν την περίοδο;

Η μαρμαρένια κόρη, το πρώτο διήγημα της συλλογής, οδεύει για ταινία μικρού μήκους σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Νάκου και με την Έφη Παπαθεοδώρου στο ρόλο της Βιργινίας, όλα αυτά αν βρεθούν οι ανάλογοι πόροι... Ας ελπίσουμε πως όλα θα πάνε καλά! Αυτό σημαίνει πως πρέπει να ασχοληθώ λίγο και με το σενάριο. Φυσικά, παράλληλα δουλεύω ένα νέο μυθιστόρημα αλλά έχει ακόμα μέλλον, σύμφωνα με την τεχνική μου πάντα... (Γέλια).

Αλέξανδρε, σ’ ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σου και εύχομαι κάθε επιτυχία στα βιβλία σου.

Να ’σαι καλά, Άκη. Σε ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση. Εύχομαι επίσης κάθε δημοσιογραφική επιτυχία.
 

Πέμπτη, 7 Αυγούστου 2014

Νυχτερινός Διαβάτης-Ένα καλειδοσκόπιο ολόλαμπρο που θα αντέξει στον λογοτεχνικό χρόνο!

 


Γράφει ο Πάνος Τουρλής

ΠΗΓΗ: http://www.bookia.gr/index.php?action=book&bookid=195180&booklabel=%CE%9D%CF%85%CF%87%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BD%CF%8C%CF%82

"Μετά το εκπληκτικό Γλυκό κυδώνι, ο Αλέξανδρος Κεφαλάς επιστρέφει με δέκα διηγήματα που θα κρατήσουν όμορφη συντροφιά στον αναγνώστη. Δέκα ιστορίες, δέκα διαφορετικοί άνθρωποι, δέκα διαφορετικές αστικές εκπλήξεις! Η γλώσσα του συγγραφέα είναι εξαιρετική, πλούσια, ρεαλιστική, μαγική! Κείμενα άλλα πιο σύντομα και άλλα πιο εκτεταμένα μας αφηγούνται βιώματα μοναξιάς, ομοφυλοφιλίας, παραίτησης, παρεξηγήσεων, οικογενειακής ευτυχίας αλλά και ρουτίνας. Ένα καλειδοσκόπιο ολόλαμπρο που θα αντέξει στον λογοτεχνικό χρόνο!
 
Σπάνια διαβάζω διηγήματα, ακριβώς γιατί νιώθω ότι δεν μπορώ να περιγράψω με λόγια το σύνολο που διέπει συνήθως τις συλλογές των διηγημάτων. Και πάνω που έχεις αγαπήσει τους χαρακτήρες της ιστορίας, έρχεται ένα τέλος και χωρίζετε για πάντα (ως την επόμενη ανάγνωση, βεβαίως!). Θα ήθελα να γράψω για κάθε ιστορία χωριστά, για κάθε διαφορετικό συναίσθημα που μου προκάλεσαν, όμως θα μακρηγορήσω αρκετά. Θα περιοριστώ στην ευχάριστη ανατροπή της «Επετείου», στο αστείο περιστατικό του «Συλλέκτη», στα συγκινητικά «Μαρμαρένια κόρη» και «Ταξίδι στον αέρα», στον αληθινό «Καφενέ», στο μεταφυσικό «Γερμανικό νούμερο». Διάβασα τα υπέροχα κείμενα του συγγραφέα και ανυπομονώ να τον απολαύσω ξανά σε ένα νέο μυθιστόρημα, όπου οι λέξεις του και το στυλ του βρίσκουν περισσότερο έδαφος να απλωθούν και να ριζώσουν βαθιά στη σκέψη και στην ψυχή του αναγνώστη."

Δευτέρα, 7 Ιουλίου 2014

Ο "Νυχτερινός Διαβάτης" στο Κόκκινο FM


Το Σάββατο 05/07/2014 η συλλογή διηγημάτων "Νυχτερινός Διαβάτης-Δέκα Αστικές Αφηγήσεις" φιλοξενήθηκε στην εκπομπή Το Κόκκινο Πιπέρι του αξιόλογου δημοσιογράφου Στέλιου Ελληνιάδη.

 
Καλή ακρόαση!

Σάββατο, 28 Ιουνίου 2014

Ιστορικό Κέντρο... ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ (;)


    Η έκθεση φωτογραφίας του γνωστού δημοσιογράφου και συγγραφέα Νίκου Βατόπουλου «Η Αθήνα ενός αθηναιογράφου» που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο στην αίθουσα τέχνης ena, είχε σκοπό να αναδείξει αρχιτεκτονικά κοσμήματα του πολύπαθου ιστορικού κέντρου της πρωτεύουσας. Με πραγματική εικαστική ματιά ο Νίκος Βατόπουλος αποτύπωσε με το φωτογραφικό του φακό εξαιρετικά σπαράγματα της άλλοτε καλαίσθητης αθηναϊκής αρχιτεκτονικής. Νεοκλασικισμός, αρτ νουβώ, αρτ ντεκό, μπάουχαουζ, όλα ήταν εκεί για να μας υπενθυμίζουν την ιστορία της πόλης και όσα μπορούμε να κάνουμε για να την αναδείξουμε. Όσοι μεγαλώσαμε στο κέντρο το πονάμε έτσι όπως κατάντησε...
     Κάποτε έπαιζα στο πάρκο της Τοσίτσα και στον περίβολο του αρχαιολογικού μουσείου, έκανα ποδήλατο στο Πεδίον του Άρεως, βόλτες στο λόφο του Στρέφη και περπατούσα κατά μήκος της Πατησιών αμέριμνος. Σήμερα δεν τολμώ να κυκλοφορήσω μετά τις εννέα πιο κάτω από την πλατεία Βικτορίας πεζός, ενώ, ανάλογα με τις ανούσιες περιπολίες «αποτροπαϊκού» χαρακτήρα, πότε στο πάρκο της Τοσίτσα και άλλοτε στη Στουρνάρη και τα γύρω στενά γίνεται το αδιαχώρητο από τους «ζωντανούς νεκρούς» τοξικομανείς. Ο μελανός πλέον καμβάς του αλλοτινού λίκνου της μπουρζουαζίας είναι γεμάτος από ένα θλιβερό μωσαϊκό σκιών… Εξαθλιωμένοι οικονομικοί μετανάστες, ζητιάνοι και διαρκώς αυξανόμενοι άστεγοι (οι πιο αδύναμοι κρίκοι της οικονομικής ύφεσης) συνθέτουν τους μόνιμους πλέον περιθωριακούς κατοίκους του ιστορικού κέντρου της Αθήνας. Η απαξίωση που βιώνει τα τελευταία δύο χρόνια το κέντρο της πρωτεύουσας έχει λάβει πλέον διαστάσεις μάστιγας. Τα σημάδια της εγκατάλειψης και της αδιαφορίας, που είχαν ήδη εμφανιστεί μετά τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, ολοένα και πληθαίνουν κάνοντας της γειτονιές του κέντρου να μοιάζουν με φαντάσματα. Νεοκλασικά που καταρρέουν, εξαιρετικά δείγματα Deco και Bauhaus αρχιτεκτονικής να έχουν μετατραπεί σε καταυλισμούς, ενώ το μεγαλύτερο μέρος, όχι μόνο των συνοικιακών καταστημάτων αλλά κι αυτών που βρίσκονται σε κεντρικούς δρόμους, να κλείνουν το ένα μετά το άλλο είναι φαινόμενα δυστυχώς καθημερινά. Τις πταίει;
     Το ιστορικό κέντρο δεν απαξιώθηκε εν μια νυκτί. Η αδιαφορία των δημοτικών αρχών και των διάφορων εμπλεκόμενων φορέων του δημοσίου που επί δεκαετίες εθελοτυφλούσαν στα προβλήματα συντήρησης και καθαριότητας, η απουσία μεταναστευτικής πολιτικής και κοινωνικής πρόνοιας, οδήγησαν σε μία άνευ προηγουμένου έκρηξη της εγκληματικότητας και περιθωριοποίησης των κοινωνικά αδύνατων με πυρήνα το κέντρο της Αθήνας. Η κατάσταση για τους μόνιμους κατοίκους που αρνούνται να εγκαταλείψουν τις γειτονιές που μεγάλωσαν αλλά και για όσους εργάζονται στο κέντρο είναι ανυπόφορη. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία, είχαμε 10 % αύξηση του τουρισμού στην Αθήνα από πέρσι κι όμως φέτος έκλεισαν τα περισσότερα ξενοδοχεία της πρωτεύουσας…Το κέντρο της πόλης μας μέρα με τη μέρα μαραζώνει. Τα σπασμένα μάρμαρα σε τράπεζες, δημόσια κτήρια και στους σταθμούς του μετρό είναι αδιάψευστοι μάρτυρες της παρακμής του. Άστεγοι που παραπαίουν και τοξικομανείς με ανοιχτές πληγές σε κάθε γωνιά της πόλης  μαρτυρούν μία κοινωνία σε πολιτική και ηθική αποσύνθεση. Η οικονομική κρίση δε δημιούργησε το τέρας αυτό της εξαθλίωσης που προϋπήρχε απλά το έθρεψε ακόμα περισσότερο.
Παρόλα αυτά χαίρομαι ακόμα με τις προσπάθειες ανάδειξης της ομορφιάς που κρύβει η Αθήνα από σπουδαίους συμπολίτες μας που με τις δράσεις, την πένα αλλά και το εικαστικό τους έργο προσπαθούν να φέρουν στην επιφάνεια όσα η πολιτική αδιαφορία καταπόντισε.
 
ΠΗΓΗ: Εφημερίδα ο Πολίτης, Ιούλιος 2014, σελ.20
 
Ó Αλέξανδρος Κεφαλάς  2014

Κυριακή, 22 Ιουνίου 2014

Νυχτερινός Διαβάτης-Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

 
Ο θρίαμβος της μικρής φόρμας
 
 του Νίκου Βατόπουλου
 

"Αυτή η βουβή αναγέννηση γεμίζει με αφρό –σαν κύμα που σκάει στην ακτή– τις δεξαμενές της ελληνικής λογοτεχνίας. Νέο αίμα, νέες φωνές, η γενιά του 1975 και του 1985, κάποιοι μεγαλύτεροι, κάποιοι άλλοι που ετοιμάζονται, που βγαίνουν στο προσκήνιο, με αυτοπεποίθηση, ή σεμνή παρρησία, με όχημα τη γλώσσα, την αισθητική, τον σάρκινο ρεαλισμό, τη στοχαστική αλληγορία, τον γκροτέσκο αυτοσαρκασμό.

Είναι κάτι που σχεδιάστηκε με τον άγραφο νόμο της ηθικής συγκυρίας και της σοφής τυχαιότητας, καθώς η ελληνική κοινωνία, μέσα από τον πολύπτυχο και βαθύ θρυμματισμό της ζητούσε (ζητεί) εκφραστές. Σπάνια έχουμε δει τέτοια προσφορά σε διηγήματα και νουβέλες, σε μια πλατιά γκάμα ύφους και επιρροής, από τον ρωσογαλλικό 19ο αιώνα ώς τα αμερικανικά ’50s. Eνδιάμεσα, πάνω και πέρα από κάθε επιρροή, αναφύεται ευγενώς, αυτοτελώς και ευθαρσώς η νέα ελληνική σχολή της μικρής φόρμας. Και αυτό είναι μία νίκη της εποχής μας.

Από το «Αστείο» του Γιάννη Παλαβού (εκδ. Νεφέλη, 2012) και το «Μ’ ένα καλά ακονισμένο μαχαίρι» του Αλέξανδρου Κυπριώτη (εκδ. Ινδικτος, 2013) είχε φανεί η καλά οργανωμένη σκηνή της μικρής φόρμας. Πολλοί ακόμη είχαν προετοιμάσει αυτήν την ανάδυση που μέσα σε μία διετία έδωσε νέες φλέβες σε έναν ολόκληρο κόσμο. Οι νέας κοπής διηγηματογράφοι, ακολουθώντας θέλοντας ή μη μια μακρά παράδοση ερωτοτροπίας της ελληνικής γλώσσας με τη μικρή πεζογραφική κλίμακα, έχουν φέρει όχι μόνο τη ζωογόνο παρουσία τους, αλλά θέτουν πλέον τις βάσεις για να μιλάμε για τη γενιά του 2010. Είναι η εκφραστική ενηλικίωση πολλών δημιουργών σε όλες τις μορφές της τέχνης, την τελευταία πενταετία, μία ενηλικίωση που στη λογοτεχνία σηματοδοτείται θεαματικά με πολλά νέα και καλά βιβλία.

Από τους πρόσφατους τίτλους μικρής φόρμας έχει ήδη εντυπωσιάσει η συλλογή διηγημάτων του ώριμου στη γραφίδα Νικόλα Σεβαστάκη («Γυναίκα με ποδήλατο», εκδ. Πόλις), μικρές ιστορίες με εξαιρετική εικονοποιητική και συνειρμική δύναμη. Τα μικρά πορτρέτα, οι σκηνές ζωής, τα θραύσματα και τα σπαράγματα αστικού βίου συνθέτουν υβριδικά, εμμονικά, επαναληπτικά και υπνωτιστικά, σε ένα μεταίχμιο ρεαλισμού και φαντασίας, το νέο τοπίο της ελληνικής διηγηματογραφίας. Οι νουβέλες, όπως οι «Αλεπούδες στην πλαγιά» του Ιάκωβου Ανυφαντάκη (εκδ. Πατάκη), εξακτινώνουν ακόμη περαιτέρω, σε ευρύτερους κύκλους, τη μικρή φόρμα υψηλής πυκνότητας.

Η αυτοναφορικότητα, η αυτοβιογραφία, η ανατομία της οικογένειας και της παιδικής ηλικίας, η νέα κοινωνία με τον θρυμματισμένο ιστό, η αναμνησιολογία και η υπερρεαλιστική φαντασία, όπως και η ίδρυση νέας μορφής σχέσεων με το ίδιο το σώμα, το άστυ, τον εθνοκεντρισμό και την πολυπολιτισμικότητα, σε ένα κάδρο μικρού ή μεγάλου τόπου, ημιαστικής ή κοσμοπολίτικης υφής, ορίζουν έναν γαλαξία με λάμψη αυξομειούμενης έντασης.

Θαύμασα πολλές στιγμές ορισμένων διηγημάτων. Σε σημείο που να θέλω να σταθώ με απόσταση και να ξαναδιαβάσω διηγήματα του Νίκου Κουφάκη (στην εντυπωσιακά ώριμη και αισθησιακή «Οικογενειακή Πορσελάνη», εκδ. Κέδρος), του Βαγγέλη Προβιά (που πήρε ήδη επάξια θέση με «Τα μαύρα παπούτσια της παρέλασης», εκδ. Ολκός), του Χρίστου Κυθρεώτη (με την καταβύθιση στο είναι στο «Μια χαρά», εκδ. Πατάκη), του Πάνου Τσίρου (με το αδρό, κινηματογραφικό, ατμοσφαιρικό ύφος στο «Δεν είν’ έτσι;» εκδ. Μικρή Αρκτος), του Γιώργου Γκόζη (με την ασθματική παραβολή του «Αφήστε με να ολοκληρώσω», εκδ. Πόλις), του Στέλιου Παπαγρηγορίου (με τον εντελώς ιδιότυπο σαρκασμό του στα «Γυμνά τρολ», εκδ. Νεφέλη). Είναι ανεξάντλητος ο κατάλογος, και χωρίς αμφιβολία, παραλείπω όσους δεν έτυχε να διαβάσω ή να ανακαλύψω ακόμη. Αυτό ενισχύει ακόμη περισσότερο το κλίμα της ευφορίας.

Η Αθήνα και ο μισοφωτισμένος κόσμος του άστεως είναι ένα λαϊτιμοτίφ που διατρέχει υπογείως σχεδόν όλες τις ιστορίες όπως στο «Η Βικτώρια δεν υπάρχει» του Γιάννη Τσίρμα (εκδ. Νεφέλη) με το σκληρό, θωπευτικά αγκάθινο και τρυφερά μισοσκότεινο, αλληγορικά ρεαλιστικό τοπίο της Αθήνας και των ανθρώπων της. Αυτό που με άλλη αφετηρία και εργαλεία, αναδεικνύει μέσα από πυκνές ιστορίες βαθέος ανθρωπισμού ο Αλέξανδρος Κεφαλάς στο «Νυχτερινός διαβάτης» (εκδ. Λέμβος). Σαν αναπτυγμένα τραγούδια, οι ιστορίες του Πέτρου Βουνισέα, λεπίδες φωτός, ανθρώπινη συνθήκη, αυτοσαρκασμός, στο «Η ζωή είναι ένα σύνολο από» (εκδ. Κέδρος). Σαν σπασμοί, άφωνες κραυγές και άλογες ιστορίες, «Η συνωμοσία της πυρίτιδας» του Θοδωρή Ρακόπουλου.

Η ιστορία έχει συνέχεια."
 
 

Τρίτη, 17 Ιουνίου 2014

ΚΛΕΨΥΔΡΑ #6-ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ

 
 
Τεύχος 6, Μάιος 2014, Συνέβησαν, σελ. 27
 
Αλέξανδρος Κεφαλάς, Γλυκό Κυδώνι, εκδ. Τσουκάτου
 
     Είναι ένα νοσταλγικό και πικρό ιστορικό μυθιστόρημα που αφηγείται τη ζωή της οικογένειας Δαδιώτη, στις Κυδωνίες, από τα χρόνια της ακμής και της ξενοιασιάς ως την εποχή της μικρασιατικής καταστροφής που τους άλλαξε για πάντα τη ζωή.
 
     Με διάθεση τρυφερή χτίζει ο  συγγραφέας το προφίλ των μελών της και γνωρίζοντας καλά ο ίδιος τους ιδιωματισμούς της γλώσσας και την κουλτούρα της εποχής, μπαίνει για τα καλά στην καθημερινότητά τους και την οικοδομεί λιθαράκι-λιθαράκι, ψύχραιμα και με συνέπεια. Η Βασιλικώ, που προτίμησε να μην παντρευτεί ποτέ-αν και πληρούσε τις προδιαγραφές-προκειμένου να "αναστήσει" τα παιδιά της οικογένειας, τα "μωρέλια" της, που την υπεραγαπούσαν, κλέβει την παράσταση σε όλη τη διάρκεια της αφήγησης με την αξιοπρέπειά της, την αυτοθυσία της και τη δεινότητά της στη μαγειρική τέχνη, που συχνά βασιζόταν στο άγριο φρούτο της περιοχής, το κυδώνι.
 
     Μυρωδιές και μουσικές, κομψές ενδυμασίες και γλυκίσματα, παρελαύνουν και αναμιγνύονται με διηγήσεις και οράματα, με τον ελληνικό κοσμοπολιτισμό και το χριστιανισμό για να δοκιμαστούν έντονα και να πληγούν ανεπανόρθωτα ύστερα από πολιτικά και στρατιωτικά λανθασμένες κυβερνητικές τακτικές. Ένα ιδιαίτερα συναισθηματικό και αντιπολεμικό μυθιστόρημα, που σε κάνει να αγαπάς.
 


Παρασκευή, 6 Ιουνίου 2014

ΝΕΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ

ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΔΙΑΒΑΤΗΣ
Δέκα Αστικές Αφηγήσεις
 
Εκδόσεις Λέμβος
 
    Δέκα αφηγήσεις με φόντο το σύγχρονο αστικό τοπίο. Οι ήρωες, άνθρωποι της διπλανής πόρτας, που ζουν και πορεύονται μέσα σε απρόσωπες μεγαλουπόλεις προσπαθώντας να επιβιώσουν και να σταθούν στα πόδια τους σε πείσμα του σαρωτικού και πολλές φορές αδυσώπητου παρόντος. Η απώλεια, ο πόνος, η μοναξιά, η υποκρισία, ο έρωτας και η φιλία, αλήθειες αιώνιες και πάντα επίκαιρες ξεπηδούν μέσα από κάθε ιστορία δίνοντας μας ένα ζωντανό μωσαϊκό χαρακτήρων πότε με σατυρική διάθεση κι άλλοτε με κριτική αλλά πάντα με τη γραφίδα βυθισμένη στο μελάνι του κοινωνικού ρεαλισμού.


Πέμπτη, 20 Μαρτίου 2014

ΚΕΝΤΡΟ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ "ΓΛΥΚΟ ΚΥΔΩΝΙ"

Την Τετάρτη 22 Ιανουαρίου του 2014 πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών επί της Κυδαθηναίων 11 στην Πλάκα η δεύτερη παρουσίαση του βιβλίου μου "Γλυκό Κυδώνι." Η εφημερίδα "Ο Πολίτης" (Απρίλιος 2014) δημοσίευσε εκτενές άρθρο.

 
 Φωτογραφίες από την εκδήλωση:
 
Η ηθοποιός Έφη Παπαθεοδώρου διαβάζοντας γλαφυρά ένα απόσπασμα από το βιβλίο.
 
Ο δημοσιογράφος Αντώνης Αντωνόπουλος κατά την ανάλυσή του.
 
 
Η ιστορικός & φιλόλογος Καλλιόπη Μαζοκόπου κατά την παρουσίαση της.
 
Λίγα λόγια κι από τον συγγραφέα...
 
 
 Με τους συντελεστές της παρουσίασης και τον Γενικό Γραμματέα του Κ.ΜΣ. κ. Ν. Νικολαΐδη.
 
Με την εκδότρια Πηνελόπη Τσουκάτου.
 

 
Σας ευχαριστώ για την παρουσία σας!